Gardzienice - Orkiestra Antyczna (2003)

Orkiestra Antyczna to projekt muzyczny i badawczy powołany w Ośrodku Praktyk Teatralnych Gardzienice przez Tomasza Rodowicza i Macieja Rychłego. Obejmuje on rekonstrukcję i opracowanie antycznej muzyki oraz instrumentów tamtego okresu.

Z rozśpiewanej i roztańczonej starożytnej Grecji pozostało kilkadziesiąt fragmentów muzycznych zapisanych na strzępach papirusów i potłuczonych kamiennych tablicach. Ocalały też rysunki grających postaci i instrumentów muzycznych: kitar, lir, harf, aulosów, bębnów, monochordu. Chcemy w tym projekcie na nowo usłyszeć te dźwięki, sprawdzić, co w nich dalekie, co bliskie.

Przedsięwzięcie to ma swoje źródło w pracy M. Rychłego z zespołem Gardzienic nad muzyką do spektaklu "Metamorfozy" wg Apulejusza. Tamten etap muzycznej pracy zarejestrowaliśmy na płycie Gardzienice Metamorfozy - Music of Ancient Greece (2000 Altmaster i przyjaciele). Wtedy stało się dla nas jasne, że jest to dopiero początek przygody, której dziś nadaliśmy nazwę Orkiestra Antyczna.

Tyle oficjalnej notki Orkiestry Antycznej.

Od siebie dodam, iż byłem 27 października 2001 w Gardzienicach na pierwszym pokazie Orkiestry. Spotkała się ona wcześniej dopiero pięć razy, więc była to raczej próba otwarta niż pokaz pracy, ale to, co usłyszeliśmy było zapowiedzią czegoś naprawdę wspaniałego. Piętnastu śpiewaków nie tylko z Polski (przygrywających na paru zrekonstruowanych instrumentach dętych, strunowych i bębnach) przedstawiło siedem pieśni, nad którymi do tej pory pracowali. Większość znana z wykonania Gardzienickich aktorów z płyty "Metamorfozy".

W trakcie występu (w małej salce) wytworzyła się bardzo dobra energia - zarówno wśród wykonawców, jak i publiczności. Wiele radości sprawiało śpiewakom wykonywanie tych pieśni a nam ich słuchanie. W całym wystąpieniu było bardzo wiele humoru - na pewno nie był to koturnowy, nobliwy antyk - który powoli już, na szczęście, zaczyna być wyśmiewany.

Osobiście cieszę się, że Tomasz Rodowicz z Maciejem Rychłym (liderem Kwartetu Jorgi) zabrali się za antyczną muzykę. Śpiewy, które można słyszeć w Gardzienickim przedstawieniu "Metamorfozy" są wspaniałe, ale jednak mają już one teatralną "czapę" (może gębę?) - a Orkiestra Antyczna zajmuje się (z "punkową" werwą - właściwą chyba każdemu zapalonemu poszukiwaczowi, a tym bardziej tropicielowi źródeł) tym co mnie osobiście najbardziej rajcuje - muzyką.

Mam nadzieję, że grupie nie zabraknie zapału, że zapaleńców będzie przybywało a nie ubywało, że sami odnajdą też swoją publiczność. Ja taki "antyczny underground" gorąco polecam i kibicuję im z całych sił. (Krzysztof Piekarczyk, serpent.pl)

Skład:
Ania Dąbrowska, Dagmara Nakonieczna, Pola Matuszewska, Beata Oleszek, Katarzyna Tadeusz, Elina Toneva, Agnieszka Szablewska, Maciej Rychły, Tomasz Rodowicz, Sean Palmer, Maciej Maciaszek, Paweł Passini, Grzegorz Pawłowski, Tomek Krzyżanowski, Piotr Furtak

THE ANCIENT ORCHESTRA

is an international artistic and research project initiated by Tomasz Rodowicz and Maciej Rychły within the Centre for Theatre Practices in Gardzienice in 2001. Since march 2004 Ancient Orchestra function in new Theatre Association CHOREA. The project is focusing on the oldest, practically unknown sources of European music.

This enterprise is a continuation of Maciej Rychły's works with the theatre ensemble of Gardzienice on the music for the staged production "Metamorphoses" according to Apuleius directed by Włodzimierz Staniewski (1995). Results of this early stage of musical works intended for atheatre spectacle was recorded and published on CD "Gardzienice Metamorfozy - Music of Ancient Greece". Yet there still remained much material unrealised, many questions, new ideas and fascinations; thus it became clear that it was but a beginning of a long-run work. The project is divided into several stages comprising research, reconstruction, arranging and performing the music of antique Greece and Rome as well as building copies of historical instruments.

The Orchestra's ensemble consists of 15 Polish and foreign singers and instrumentalists who have been meeting regularly for rehearsal sessions in Gardzienicesince September 2001. At present the ensemble works on 14 pieces arranged by Maciej Rychły who reconstructed them or composed basing on fragmentary antique sources. Thefinal shape and sound characteristics is an effect of the ensemble's common work during rehearsals. Advanced studies and research on antique instruments: phorminx, kithara, lyre, monochord, bucina, sistrum is carried on. Hhydraulis and aulos are about to be built. An average contemporary European Westerner usually recognises the Gregorian chant as origin of European music. The existing scores of antique pieces are known only to a small circle of specialists. There have been but a few attempts of presenting this music in a live performance. From the survived musical fragments as much as from sculpture, architecture and literature - we can read, sing and play lively songs, testifying to imagination, sensitivity and musical richness of antique composers, being at the same time poets and playwrights. Interpreting the antique music with a modern language we propose a hypothesis and invite to a dialogue and discussion on the musical heritage of Europe.

link in comments

bezdech

***

Małgosi Łukomskiej i Zosi

w twoim oddechu
znajduję tchnienie
i kiedy go braknie
szukam dłońmi rozpaczliwie
kształtu twoich ust
by zebrać ostatnie krople
opowieści wonnych pól

tak,
chcę utonąć w tobie ukochana
i niech mnie zabierze
ten jeden pocałunek-drżenie
na każdą dobrą noc

dobry dzień

Nowica, 30.04.2009

Studyci z Swiatouspienskiej Lawry

Studyci (skrót "MSU" od Monaci Studiti Ucraini) — jedna z modlitewnych wspólnot kościoła greckokatolickiego obrządku bizantyjsko-ukraińskiego. Początki zakonu sięgają działalności św. Teodora Studyty z Konstantynopola na przełomie VIII i IX wieku. Od X wieku działał na terenach dzisiejszej Ukrainy. Początkowo głównym jego centrum była Ławra Pieczerska w Kijowie.

Pod koniec średniowiecza, zakon znacznie ucierpiał wskutek najazdów Mongołów na Ruś. Po przywróceniu w 1700 komunii z Kościołem rzymskokatolickim, wiele wschodnich zwyczajów i tradycji monastycznych uległo zapomnieniu. W 1787 r. główny klasztor w Uniowie został zamknięty przez Austriaków. Odrodzenie zakonu rozpoczęło się w XIX w.

Większość studytów to prości ludzie, katolicy obrządku bizantyjsko-ukraińskiego, wywodzący się podobnie jak przed wojną ze wsi. Po przyjęciu do zakonu spędzają oni życie na modlitwie i pracy - zajmują się rolnictwem, pracują przy odbudowie zniszczonych monastyrów, opiekują się dziećmi z klasztornego sierocińca itp. Większość mnichów to bracia, którzy nie otrzymują święceń kapłańskich. Tylko niektórzy po wstąpieniu do zakonu są wysyłani na studia (najczęściej na KUL, lecz również do Europy Zachodniej), a następnie otrzymują święcenia kapłańskie. Jako ojcowie wchodzą potem w skład "rady starszych", która podejmuje najważniejsze dla ławry decyzje. Bieżące decyzje podejmuje przeor (ihumen). Jest nim od kilku lat wyświęcony w podziemiu o. Sebastian, mający opinię świątobliwego zakonnika i doskonałego administratora i zarządcy, dzięki któremu ławra uniowska rozkwita, stając się znów centrum wschodniego monastycyzmu. Studyci, oprócz pracy fizycznej, prowadzą działalność kaznodziejską, pedagogiczną i wydawniczą. Propagują także działalność ekumeniczną.

Uniów jest centrum tzw. ławry uniowskiej, czyli zespołu rozrzuconych po zachodniej Ukrainie klasztorów, które podlegają przeorowi (ihumenowi) i stojącemu ponad nim archimandrycie. Obecnie klasztory należące do uniowskiej ławry mieszczą się we Lwowie, Zarwanicy, Jaremczu, Dorze, Podkamieniu i Gródku Jagiellońskim. Inni studyci żyją także poza Ukrainą - we Włoszech i w Kanadzie. W sumie do zakonu należy obecnie około stu zakonników.

Ważną rolę w życiu monastyru pełni śpiew cerkiewny. Zakonnicy nie ograniczają się tu przy tym do śpiewania tradycyjnych ruskich pieśni, ale w poszukiwaniu własnych wschodnich korzeni chętnie sięgają do pradawnych chrześcijańskich hymnów rodem z Grecji i Bliskiego Wschodu.

Studites (b. 759, Constantinople,--d. Nov. 11, 826, Prinkipo, island in the Sea of Marmara; feast day November 11), abbot and leading opponent of iconoclasm, the doctrine opposing the veneration of religious images, which severely disturbed relations between the Byzantine and Roman churches, (Iconoclastic Controversy).

Under the influence of his uncle, Abbot Plato of Symbola, later a saint, Theodore became a monk and, later, abbot of a monastery near Mount Olympus in Bithynia (Minor Asia). For opposing as adulterous the second marriage of the Byzantine emperor Constantine VI to his mistress Theodote in 795, Theodore was exiled to Thessalonica. After Constantine's overthrow in 797, Theodore was recalled by the empress Irene. Thereafter, his religious community moved to the monastery of Studios in Constantinople. In 806 he clashed with the emperor Nicephorus I (who asserted authority over the Eastern church) about the appointment of Patriarch Nicephorus of Constantinople. Theodore was condemned by a council and exiled a second time (809-811).

When iconoclasm was revived by the emperor Leo V, Theodore led the opposition against the iconoclasts and was again exiled (816-820). Recalled by the emperor Michael II, who nevertheless favoured the iconoclastic party, Theodore was not allowed to resume his abbacy. With his monks he spent the rest of his life near Constantinople. He had fought for church independence from imperial power; because the patriarchs of Constantinople often had to compromise with the Byzantine emperors, he opposed the patriarchs too. Most of his works--which include homilies, three polemical treatises against the Iconoclasts, and nearly 600 letters--are in J.-P. Migne, Patrologia Graeca ("Greek Fathers"), vol. 99 (1903).

link in comments